Vast of dynamisch energiecontract

Een dynamisch contract pakt meestal gunstig uit voor huishoudens met warmtepomp, elektrische auto of zonnepanelen plus thuisbatterij. Heb je geen slimme apparaten, dan is een vast 1-jaarscontract bijna altijd voordeliger. Op 2.900 kWh stroom plus 1.200 m³ gas zit het verschil tussen winst en verlies niet in de tarieven zelf, maar in of jij je verbruik kunt verschuiven naar de goedkope uren. Op jaarbasis: tussen € 50 winst en € 350 verlies, afhankelijk van je profiel.

Hoe een dynamisch contract werkt

Bij een dynamisch contract betaal je per uur een ander tarief voor stroom. Je leverancier rekent het uurtarief van de Europese groothandelsmarkt (EPEX SPOT) één-op-één aan jou door, plus de vaste energiebelasting, btw en een maandelijks abonnementsbedrag van € 5 tot € 7. De uurprijzen voor de volgende dag worden rond 14:00 gepubliceerd; je weet vanaf dat moment wat een wasbeurt om 03:00 nacht kost versus 19:00 piek.

Voor gas geldt meestal een dagtarief op basis van de TTF-markt, niet uur-voor-uur, want gas-piekverbruik bestaat in de praktijk niet zo. Vast en dynamisch zijn geen tegenpolen op één as. Het zijn twee manieren waarop de leverancier zijn inkooprisico met jou deelt. Bij vast neemt de leverancier het risico en rekent daar een premie voor. Bij dynamisch neem jij het risico, en die premie vervalt.

Twee profielen, twee uitkomsten

Om de keuze concreet te maken, twee tegenovergestelde voorbeelden.

Profiel A: warmtepomp, EV en zonnepanelen, dynamisch wint

Marieke heeft een warmtepomp met buffervat, een elektrische auto en 14 zonnepanelen. Haar verbruik: 6.500 kWh per jaar, waarvan 2.000 kWh terug­geleverd. Met slimme aansturing laadt ze de auto 's nachts (€ 0,06 tot € 0,10 per kWh dynamisch tegen € 0,28 vast), schakelt de warmtepomp op overdag-zonneperiodes en draait de wasmachine middag wanneer haar panelen overschot maken. Op jaarbasis is haar besparing dynamisch versus vast circa € 350 tot € 500. Dat compenseert ruim het abonnementsbedrag en het risico van een koude winterweek.

Profiel B: doorsnee verbruik, vast meestal beter

Hans en Petra wonen in een tussenwoning, 2.900 kWh stroom plus 1.200 m³ gas, geen warmtepomp, geen EV, geen zonnepanelen. Hun verbruik is vlak: lampen 's avonds, koelkast continu, gas op het fornuis, wasmachine als de mand vol is. Bij dynamisch lopen ze precies mee met de gemiddelde groothandelsprijs, zonder marge-buffer. In een rustig jaar besparen ze € 50 tot € 80 ten opzichte van vast. In een marktstress-jaar zoals januari of december 2022 verliezen ze € 200 tot € 600. De prijs van rust ligt rond € 50 tot € 100 per jaar premie op een vast contract. Voor de meeste huishoudens is dat het waard. Bekijk de actuele top 5 vaste contracten als je wilt zien wat dat in jouw situatie kost.

Top 3 dynamische leveranciers (mei 2026)

Tibber: alleen stroom, app-first

Tibber is pure-play dynamisch (alleen stroom, geen gas) met een goed gewaardeerde app die uurprijzen vooraf toont en push-meldingen geeft bij prijspieken. Vast abonnement € 5,99 per maand, geen leveringsmarge bovenop het EPEX-tarief. Geschikt voor wie zelf wil sturen of slimme apparaten heeft. Zie de details op onze Tibber-pagina.

Frank Energie: dynamisch gas plus stroom

Frank biedt zowel stroom (uurtarief) als gas (dagtarief) dynamisch. Vast abonnement € 5,99 per maand. Sterk voor huishoudens die een combicontract willen behouden zonder twee leveranciers. Bekijk Frank Energie voor het actuele aanbod.

Eneco Stroom & Gas Variabel: tussen vast en dynamisch in

Eneco's variabele tarief past per kwartaal aan op basis van de markt, niet per uur. Voor wie tussen vast en pure-dynamisch wil zitten en de prijszekerheid van een groot merk waardeert. Geen abonnementsbedrag, wel een leveringsmarge in het tarief.

Het risico van een prijspiek

De winter van 2022 zit nog vers in het geheugen. In december 2022 zagen we uurprijzen van € 1,00+ per kWh, ruim 4× het normale tarief, tijdens een koudegolf met weinig wind. Wie toen zonder slimme aansturing een wasmachine aanzette of de warmtepomp vol liet draaien, betaalde fors meer dan op een vast contract.

Wat dynamisch leefbaar maakt, is spreiding. Uurtarieven middelen zich uit over een jaar. De gemiddelde dagprijs in 2025 lag rond € 0,11/kWh kale leveringskosten, en bij dynamisch wordt dat ook ongeveer wat je betaalt. Maar één extreem koude week kan tot 8% van je jaarverbruik op die week vallen. De betere dynamische leveranciers sturen push-meldingen bij dreigende piekuren, zodat je apparaten kunt uitstellen. Heb je geen slimme aansturing en geen zin om bij te sturen, dan is een vast contract eerlijker geprijsd voor jouw situatie.

Zo stap je over naar dynamisch

1. Check of je een slimme meter hebt. Dynamisch werkt alleen op een slimme meter (uurmeting verplicht). Heb je nog een analoge of niet-uitleesbare meter, vraag dan eerst gratis een slimme meter aan bij je netbeheerder; dat duurt 2 tot 6 weken.
2. Reken een jaar terug. Een eerlijke vergelijking is: pak je verbruiksdata van vorig jaar (Mijn-omgeving van je huidige leverancier), reken die door tegen het EPEX-uurprofiel van datzelfde jaar. Als je daar al onder het vaste tarief zat zonder gedragsverandering, heb je waarschijnlijk al een flexibel verbruik.
3. Stap over via de gewone procedure. Je nieuwe leverancier regelt de opzegging bij je oude. Geen telefoon, geen formulieren, wel 14 dagen bedenktijd. Meer over de mechaniek staat in hoe overstappen écht werkt.

Voor de live top-5 op jouw verbruik: vergelijk op de homepage. De rangschikking houdt rekening met vast, variabel en dynamisch.